20. yüzyılın ortalarından günümüze kadar artan nüfus, hızla yoğunlaşan kentleşme ve buna bağlı olarak doğal kaynakların azalması, küresel ölçekte çevresel sorunları beraberinde getirmiştir. Bu sorunlara çözüm arayışları ve doğal kaynakların gelecek nesillere aktarılma çabası, yeşil yapı yaklaşımını ortaya çıkarmıştır. Özellikle sağlık yapıları; yüksek enerji tüketimi, yoğun atık üretimi ve sürekli kullanım gereksinimi nedeniyle sürdürülebilir tasarım anlayışının en önemli uygulama alanlarından biri hâline gelmiştir. Bu kapsamda “yeşil hastane” kavramı, modern sağlık yapılarında çevresel etkilerin azaltılmasına yönelik bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır.

Son yıllarda sağlık sektörü, çevre dostu ve sürdürülebilir yapılar doğrultusunda önemli bir dönüşüm geçirmektedir. Özellikle hastaneler gibi büyük enerji tüketen ve çevreye yüksek miktarda atık bırakan yapılar, yeşil bina tasarımlarına yönelerek çevresel etkilerini minimize etmekte ve sağlık hizmeti sunumunu iyileştirmektedir. Bu yapılar, enerji verimliliği, su tasarrufu, düşük karbon ayak izi ve sağlıklı yaşam alanları sunarak hem doğaya hem de hastaların ve çalışanların sağlığına katkı sağlarken, sürdürülebilir inşaat tekniklerini ve yenilikçi teknolojileri kullanarak sağlık alanında önemli bir dönüşüm yaratmaktadır.

Türkiye’de yeşil hastane yaklaşımına yönelik çalışmalar incelendiğinde; Sağlık Bakanlığı tarafından son yıllarda enerji tasarrufu ve yeşil bina uygulamalarını kapsayan çeşitli yönetmeliklerin hayata geçirildiği görülmektedir. Bu noktada yeşil çatı sistemleri, sağlık yapılarının yalnızca fonksiyonel yeşil malzemelerle değil, gerçek bitki örtüsü ve doğal yaşamla bütünleşmesini sağlayan önemli bir yapı bileşeni olarak öne çıkmaktadır.

Kamu binaları da dahil olmak üzere yeni yapılacak, toplam inşaat alanı 60.000 m²’nin üzerinde olan yapılarda; kent ekolojisini iyileştirmek, ısı adası etkisini azaltmak, yağmur suyunu tutarak ani su baskınlarını önlemek, yeşil alan kayıplarını telafi etmek ve yapılarda ısı ile gürültü yalıtımını desteklemek amacıyla yeşil çatı sistemleri uygulanması zorunlu hâle getirilmiştir. Ayrıca toplam inşaat alanı 30.000 m²’yi aşan yapılarda teras çatı tercih edilmesi durumunda, yeşil çatı sistemleri uygulaması yapılması şart koşulmuştur.

Yeşil bina hastaneleri yalnızca çevresel faydalarıyla değil, hastalar üzerindeki fiziksel ve psikolojik etkileriyle de dikkat çekmektedir. Doğayla bütünleşen mekânlar, hastaların stres seviyelerini azaltarak iyileşme süreçlerine olumlu katkı sağlarken; sağlıklı iç hava kalitesi, enfeksiyon risklerinin azaltılmasına yardımcı olmaktadır. Bu bütüncül yaklaşım, hem hasta hem de sağlık çalışanları için daha sağlıklı ve konforlu yaşam alanları oluşturulmasına olanak tanımaktadır.

Ülkemizde son 15 yıl içerisinde kamu ve özel sektörde çok sayıda modern sağlık yapısı hayata geçirilmiştir. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi, Ankara Etlik Şehir Hastanesi, İzmir Bayraklı Şehir Hastanesi, Adana Şehir Hastanesi, İstanbul Bahçelievler Memorial ve İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi; temel, teras ve bahçe çatı alanlarında BTM’nin çözüm sunduğu önemli sağlık projeleri arasında yer almaktadır. Özellikle pandemi sürecinde bu yapıların toplum sağlığı açısından taşıdığı kritik önem bir kez daha somut şekilde görülmüştür.

Ankara’nın yeni gelişim aksında konumlanan ve inşaatı 2015-2020 yılları arasında tamamlanan, Bilkent Şehir Hastanesi Projesi’nde, su yalıtımı ve yeşil çatı uygulamalarında BTM ürünleri tercih edilmiştir. Türkiye’nin en büyük sağlık kompleksi olma özelliğini taşıyan proje, ölçeği ve fonksiyonel çeşitliliği ile yalıtım çözümlerinde yüksek performans ve uzun ömürlü sistem gereksinimini ön plana çıkarmıştır.

Toplam 674.000 m² arazi üzerinde, 9 ana binadan oluşan ve 1.300.000 m² kapalı inşaat alanına sahip proje kapsamında; 200.000 m² temel altında, uzman uygulamacı bayimiz aracılığıyla, bölge iklim koşullarına en uygun teknik özelliklere ve yüksek performansa sahip BTM Elastobit PE3 bitümlü su yalıtım örtüleri çift kat olarak uygulanmıştır. Bu sayede depolama alanları, arşivler, laboratuvarlar, ameliyathaneler, teknik servis alanları, bodrum katlar ve yer altı otoparklarının zemin su yalıtımı güvenli ve uzun ömürlü olacak şekilde sağlanmıştır.

Projenin büyüklüğü ve yoğun insan ile araç trafiği dikkate alınarak, açık otopark alanlarına ek olarak iki katlı yer altı otoparkları ziyaretçi ve çalışanların kullanımına sunulmuştur. Otopark üstünde yer alan toplam 55.000 m² teras alanı, yapıların çevreyle ve doğal araziyle uyumunu sağlayacak şekilde, bahçe çatı konseptiyle tasarlanmıştır.

Otopark üstü teraslarda, çift kat BTM Elastobit PE3 ile oluşturulan su yalıtımı, koruma betonu ile ayrılmış; ardından sırasıyla BTM Green Kök Tutucu, BTM Green Drenaj Levhası 20 R ve BTM Green Sistem Filtresiuygulamaları tamamlanmıştır. Son aşamada, seçilen bitki ve botanik gruplarının sağlıklı gelişimini destekleyen özel karışımlı hafifletilmiş bahçe çatı toprağı serimi ve bitkilendirme çalışmaları tamamlanarak proje, doğayla bütünleşen sürdürülebilir bir çevresel kimlik kazanmıştır.
 

BTM Yeşil Çatılar Ürün Yöneticisi

Gül ŞENEL / Mimar